"Een heldere uitleg over de Playwork benadering gekregen van Martin; theorie afgewisseld met inspirerende praktijkvoorbeelden. Mooi dat de 'agenda' van het spelende kind het uitgangspunt is in het model van PARS".  Lizette Aarts, vrolijkspel.nl

Playwork in Nederland

Geef kinderen tijd en ruimte en je krijgt de meest fantastische spelsituaties. Volwassenen zijn eigenlijk niet nodig. Of hebben volwassenen wel degelijk een rol en hoe ziet die er dan uit?

Playwork is een werkwijze om kinderen in hun vrije tijd te begeleiden en te ondersteunen bij het vrije, avontuurlijke en risicovolle spelen. Het komt uit Groot Brittannië waar het ontwikkeld is in de ‘adventure playgrounds’, en benadrukt het belang van de eigen inbreng van kinderen en hun vrije spel. De 'Playwork benadering' gaat uit van de autonomie van kinderen en de verantwoordelijkheid voor hun eigen speelomgeving en wat zij daar zelf willen spelen.

In Nederland heeft dr. Shelly Newstead PARS Playwork geïntroduceerd met het verzorgen van Masterclasses voor speeltuinen en kinderopvang, in Amsterdam, Groningen, Rotterdam en Utrecht. Vanaf juni 2021 worden PARS Playwork trainingen in Nederland verzorgd door Martin van Rooijen, die als enige de licentie hiervoor heeft. Deze trainingen zijn voor professionals, vrijwilligers en anderen die met kinderen werken in diverse sectoren, waaronder naschoolse opvang (BSO), kinderdagopvang, basisscholen en overblijf, speeltuinwerkers, sociaal werkers etc.

 

Aanbod

Introductie Workshop:  Kennismaking met de ‘Playwork’ methodiek: ‘Kinderen zijn zelf de experts in spelen’. Geef kinderen tijd en ruimte en je krijgt de meest fantastische speelsituaties. Volwassenen zijn eigenlijk niet nodig. Of hebben volwassenen wel degelijk een rol en hoe ziet die er dan uit. 90 minuten.

 

Vervolgaanbod PARS Practicals Playwork, een praktijktraining voor professionals die willen weten hoe je Playwork in de eigen praktijk kan toepassen, en je handelen kunt verwoorden, ontwikkelen en evalueren. Een training van 6 uur, bijvoorbeeld verdeeld over 4 bijeenkomsten van 90 minuten. Deze training zal op maat worden aangeboden, in overleg.

 

Doel en inhoud van de PARS Playwork Training:

Het doel van de training is om kennis te nemen van de playwork werkwijze en hoe dit in de praktijk gebracht kan worden. Met als onderwerpen:

  • Toelichting op het ontstaan van de adventure playgrounds en playwork
  • De oorspronkelijke filosofie van de pioniers van de adventure playgrounds en de playwork praktijk
  • Een overzicht van het PARS model en uitleg van hoe dit kan worden gebruikt om de praktijk met kinderen te beschrijven, evalueren en ontwikkelen
  • Een diepgaande verkenning van playwork theorie, methoden en technieken en hoe deze toe te passen in de praktijk
  • Bediscussiëren van praktijkgevallen en filmpjes zodat deelnemers playwork kunnen toepassen in hun werk met kinderen
  • Een excursie (waar mogelijk) zodat de deelnemers nadenken over hun begrip van de playwork benadering.

Zie voor meer info en ervaringen van deelnemers de PARS Playwork website. 

 

Playwork in de praktijk

Het ‘PARS Playwork’ model bestaat onder meer uit deze onderdelen:

De filosofie: “Het spelen is de zaak van kinderen zelf” (Lambert, 1974). Dit betekent dat kinderen zelf de inhoud en intentie van hun spel bepalen en controleren, door het volgen van hun eigen instincten, ideeën en interesses, op hun eigen manier, om hun eigen redenen. Wij moeten dus zo veel mogelijk voorkomen dat we het vrije spelen ‘vergrotemensen’ (van het mooie maar lastig vertaalbare begrip adulteration) en daarmee het spel van kinderen verzwakken of verknoeien. Zo zorgen we ervoor dat we niet de ideeën en zorgen van volwassenen plaatsen boven de ideeën en wensen van kinderen

De 7 theorieën: Een hiervan is het idee van ‘affordances’, het bieden van passende/geschikte gebruiksmogelijkheden voor elk kind, voor elke speelsituatie door te zorgen voor veelzijdigheid, flexibiliteit en voor complexiteit in de speelmogelijkheden.

De 4 methoden: Bijvoorbeeld het vaak lastigste onderdeel van het begeleiden van het vrije spelen,  om ‘actief niets te doen’. De playworker noemt dit containment, terughoudendheid en zelfbeheersing is misschien wel de belangrijkste opdracht van de begeleider. Want zoals de ervaren playworker Jack Lambert zei: “Steeds opnieuw doen er zich situaties voor waarbij het veel eenvoudiger is om in te grijpen en een paar opdrachten uit te delen” (1974).

En de 12 technieken: Hierbij kan je denken aan hoe je op een onopvallende manier luistert naar spelende kinderen, ‘latent listening’, om eventuele behoeften te signaleren en te bedenken of jij hierbij nodig bent.

Een belangrijke rol bij PARS Playwork speelt reflectie en evaluatie, door jezelf continu en achteraf met collega’s de vraag te stellen of je acties overeenkomen met je intentie en het gewenste resultaat hebben voor de ondersteuning van de kinderen. Tot slot helpt het PARS-model om hiervan te leren en je verder professioneel te ontwikkelen.

Met nadruk gaat het hierbij niet alleen om de begeleiding van de kinderen tijdens het spelen, maar om hoe professionals en vrijwilligers kinderen ondersteunen in hun vrije tijd. Hiermee sluit het goed aan bij de rol die professionals willen spelen ten aanzien van de kinderen die zij onder hun hoede hebben.

 

Lees verder voor wat de (PARS) Playwork benadering is en wat het te bieden heeft, in een artikel dat Martin recent heeft geschreven voor het Korczak jaarboek: Laat ze los! Waarom we kinderen weer vrij moeten laten spelen, en hoe dat te doen. Zie de publicaties pagina.